هونه‌‌رمه‌‌ندی سینه‌‌ماکاری کوردی رۆژهه‌‌ڵاتی کوردستان " شه‌‌هرام عه‌‌لیدی" فیلمێکی سینه‌‌مایی له‌ سه‌‌ر کاره‌‌ساتی (ئه‌‌نفال) له‌ هه‌‌رێمی کوردستان سازده‌‌کات.
سه‌‌باره‌‌ت به‌‌م پرۆژه‌‌یه‌ "شه‌‌هرام عه‌‌لیدی" له‌ دیدارێکی تایبه‌‌ت بۆ ئاژانسی په‌‌یامنێر دواو گوتی: ماوه‌‌ی یه‌‌ک ساڵ خه‌‌ریکی نووسینی ئه‌‌م پرۆژه‌‌یه‌ بووم و زه‌‌حمه‌‌تم بۆ کێشاوه‌، له‌ سه‌‌ر ئه‌‌نفال و کۆمه‌‌ڵکوژی کورده‌. ده‌‌ستپێکی فیلمه‌‌که‌‌ش له‌ شاری که‌‌رکووک ده‌‌بێ و نزیکی %60 ی فیلمه‌‌که‌ له‌ ناو شاری که‌‌رکوک و ده‌‌وروبه‌‌ری ده‌‌بێت، به‌‌شێکی فیلمه‌‌که‌‌ش له‌ ده‌‌ڤه‌‌ری بارزانه‌.
هه‌‌روه‌‌ها سه‌‌باره‌‌ت به‌ هه‌‌ڵبژاردنی شوێنه‌‌کانی وێنه‌گرتنی ئه‌‌م فیلمه‌ گوتی: لۆکه‌‌یشێنه‌‌کانی من سێ به‌‌شه‌، شاری که‌‌رکووک، کوێستانی بارزان و ده‌‌شتی گه‌‌رمیان، هه‌‌روه‌‌ها له‌ ده‌‌شتی هه‌‌ولێر و چه‌‌ند شوێنی دیکه‌‌‌ی باشووری کوردستان ئه‌‌م فیلمه‌ وێنه‌ ده‌‌گرین.
عه‌‌لیدی ده‌‌رباره‌‌ی ئه‌‌کته‌‌ره‌‌کانی ئه‌‌م فیلمه‌‌ گوتی: ئه‌‌کته‌‌ره‌‌کان زۆربه‌‌یان له‌ هونه‌‌رمه‌‌ندانی کوردستانی باشوور ده‌‌بن، له‌‌وانه‌‌یه‌ ئه‌‌کته‌‌رێکی کوردستانی باکووریشمان له‌گه‌‌ڵ بێت که‌ ناوی " ته‌‌ریک ئاکان"ه‌ و له‌ فیلمی (رێگا)ی " یه‌‌لماز گۆنای"دا رۆڵی (سه‌‌ید)ی بینیوه‌. له‌‌م باره‌‌یه‌‌وه‌ هه‌‌ندێ په‌‌یوه‌‌ندیمان گرتووه‌، بریار وایه‌ دوای ئه‌‌وه‌‌ی فیلمه‌‌که‌‌ ته‌‌واو مسۆگه‌‌ر بوو، من سه‌‌فه‌‌رێک بکه‌‌م بۆ تورکیا، پاشان سه‌‌فه‌‌رێک بۆ فه‌‌ره‌‌نسا ده‌‌که‌‌م. چه‌‌ند که‌‌سێکێش له‌‌وێوه‌ دێن بۆ ده‌‌نگ هه‌‌ڵگرتن و پریمۆنتاژ. مۆنتاژی سه‌‌ره‌‌تایی سه‌‌ر سه‌‌حنه‌‌‌‌ش، هونه‌‌رمه‌‌ندێکی فه‌‌ره‌‌نسی ده‌‌یکات. ئێمه‌ هه‌‌ندێک جیهاز‌ی کۆمپیوته‌‌ری ده‌‌به‌‌ین، ئه‌‌و کاته‌‌ی ‌که‌ فیلمه‌‌که‌ وێنه‌ ده‌‌گرین، هه‌‌ر له‌‌وێ ‌مۆنتاژیش ده‌‌کرێت. مونتاژی کۆتاییشمان له‌ فه‌‌ره‌‌نسا ئه‌‌نجامده‌‌درێت.
عه‌‌لیدی له‌ درێژه‌‌ی قسه‌‌کانیدا گوتی: هه‌‌ڵبه‌‌ت وه‌‌عدێک دراوه‌ بۆ هاوکاریمان، به‌ تایبه‌‌ت بۆ میکسی ده‌‌نگ چونکه‌ ده‌‌نگ له‌‌م فیلمه‌‌دا زۆر گرینگه‌. دیاره‌ ئه‌‌مه‌‌ش به‌ هیمه‌‌ت و هاوکاری و عیشق و په‌یوه‌ندی سه‌‌رۆکی هه‌‌رێمی کوردستان به‌‌رێز " مه‌‌سعود بارزانی" و سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌رِێز" نێچیرڤان بارزانی" که‌ بۆ خۆی عاشقی هونه‌‌ری سینه‌‌مایه‌. هه‌‌روه‌‌ها ئاسانکاری وه‌‌زیری رۆشنبیری " فه‌‌له‌‌که‌‌دین کاکه‌‌یی" که‌ له‌‌ دانیشتنی ئه‌‌م دواییه‌‌ماندا، به‌‌رێزیان به‌ خۆشحاڵییه‌‌وه‌ یه‌‌کجار زۆر گرنگی به‌ سیناریۆکه‌‌ داو چه‌‌ند جارێکیش خوێندوویه‌‌ته‌‌وه‌، تێبینی خۆشی له‌ سه‌‌ر سیناریۆکه‌ داوه‌ که‌ له‌ سه‌‌ر فیکری ئه‌‌و، هه‌‌ندێ شتی لێ زیاد بکه‌‌ین.
هه‌‌روه‌ها سه‌‌باره‌‌ت به‌ ستافی فیلمه‌‌که‌‌ش گوتی: تا بتوانم ته‌‌واوی ئه‌‌کته‌‌ره‌‌کانم له‌ کورده‌‌کانی رۆژهه‌‌ڵات و باشووری کوردستان هه‌‌ڵده‌‌بژێرم. لیستێکی گه‌‌وره‌‌ له‌ ئه‌‌کته‌‌ره‌‌کانی کوردستان له‌ بیرمدایه‌ و ‌‌که‌‌ڵکیان لێوه‌‌رده‌‌گرم. گرووپی ده‌‌رهێنانیش هه‌‌ر له‌ رۆژهه‌‌ڵاتی کوردستان ‌ده‌‌بن. کاری وێنه‌‌گرتنیش که‌‌سێکی پسپۆری ئێرانی ده‌‌یکات، ئه‌‌گه‌‌ر ئه‌‌ومان له‌ گه‌‌ڵ نه‌‌بێ، ئه‌‌وا له‌ وێنه‌‌گرێکی فه‌‌ره‌‌نسی که‌‌ڵک وه‌‌رده‌‌گرین.
شه‌‌هرام عه‌‌لیدی ئه‌‌مساڵ ئه‌‌ندامی لیژنه‌‌ی هه‌‌ڵبژاردنی کورته‌ فیلمه‌‌کانی 10مین جه‌‌ژنی گه‌‌وره‌‌ی سینه‌‌مای ئێران بوو، له‌‌م باره‌‌یه‌‌وه‌ گوتی: له‌ سینه‌‌مای ئێراندا 2 فیستیڤاڵی گه‌‌وره‌ هه‌‌یه‌، " جه‌‌ژنی خانه‌‌ی سینه‌‌ما" و فیستیڤاڵی " فه‌‌جر". ئه‌‌م جه‌‌ژنه‌ ئه‌‌کادیمی سینه‌‌مای ئێران به‌‌ڕێوه‌‌ی ده‌‌بات، گه‌‌وره‌‌ترین فیستیڤاڵی سینفی و نه‌‌ته‌‌وه‌‌یی سینه‌‌مای ئێرانه‌ و بنه‌‌ماو روانگه‌‌شی ته‌‌کنیکییه‌. له‌ به‌‌شی کورته‌ فیلمه‌‌کانی چیرۆکیدا 115 فیلمان بینی. له‌ پرۆسه‌‌ی یه‌‌که‌‌مدا 20 فیلمی باشمان هه‌‌ڵبژارد، پاشان ناوبژیوانی دووه‌‌می ئێمه‌ ده‌‌ستیپێکرد. ئینجا 5 فیلمان هه‌‌ڵبژارد. له‌‌و 5 فیلمه‌‌ش ته‌‌ندیسی خانه‌‌ی سینه‌‌ماو خه‌‌ڵاتی زێڕین درا به‌ باشترین فیلمی چیرۆکیی ئه‌‌مساڵ له‌ ئێراندا. له‌ نێو ئه‌‌م فیلمانه‌‌دا 5 فیلمی کوردی تێدا بوو، یه‌‌ک له‌‌و فیلمانه‌‌ش هاته‌ نێو 20 فیلم.
کورته‌ فیلمێکی عه‌‌لیدی به‌ ناوی" دوایین ئاوایی سه‌‌ر ژمێری نه‌‌کراو" ساڵی 2005 له‌ شاشه‌‌ی ته‌‌له‌‌فزیۆنه‌‌کانی وڵاتانی فه‌‌ره‌‌نسا و که‌‌نه‌‌دا نمایشکرا، سه‌‌باره‌‌ت به‌‌مه‌‌ش گوتی: کڕینی ئه‌‌م فیلمه‌ له‌ لایه‌‌ن ده‌‌وڵه‌‌تی فه‌‌ره‌‌نسا‌وه‌ گرینگترین خه‌‌ڵات بوو که‌ به‌‌ر له‌ ژانویه‌‌ له‌ پێش فیلمه‌ سینه‌‌ماییه‌‌کاندا نمایشکراو هه‌‌واڵه‌‌که‌‌شی له‌ دنیادا بڵاوکرایه‌‌وه‌. کۆپییه‌‌کی زۆریان لێ وه‌‌رگرتین و هه‌‌مووی کۆپییه‌‌کانیان برده‌ فه‌‌ره‌‌نسا بۆ بڵاو‌کردنه‌‌وه‌. که‌‌ناڵی "پلۆس"ی (Plus) فه‌‌ره‌‌نسا‌ش له‌ چه‌‌ند رۆژی پشووی خۆیاندا له‌ جه‌‌ژنی ژانوییه‌ فیلمه‌‌که‌‌ی بڵاوکرده‌‌وه‌.
سه‌‌باره‌‌ت به‌ چالاکییه‌‌کانی و سه‌‌رقاڵبوونی به‌ دوا کارو پرۆژه‌‌شی گوتی: ئه‌‌و ماوه‌‌یه‌‌‌ نووسینی سیناریۆی ئه‌‌م فیلمه‌ تازه‌‌یه‌‌م، زۆربه‌‌ی کاته‌‌کانی گرتبووم. ئێمه‌ له‌ گه‌‌ڵ سێ که‌‌س دانیشتین، هێشتا بۆ نووسین و داڕشتنی دیالۆگه‌ کوردییه‌‌کانیش له‌ 2 ئه‌‌دیبی گه‌‌وره‌‌ی کوردستانی باشور که‌‌ڵک وه‌‌رده‌‌گرین. دیاره‌ ئه‌‌م فیلمه‌‌ی ئه‌‌نفال زۆر هێزو توانای ئێمه‌‌ی گرت بۆ نووسینی سیناریۆکه‌ و لێکۆلینه‌‌وه‌ له‌سه‌‌ر ئه‌‌نفال و گه‌‌ڕان و رۆیشتن بۆ هه‌‌رێمی کورستان. ئه‌‌مانه‌ کارێکی ئاسان نه‌‌بوو، له‌‌و ماوه‌‌یه‌‌شدا له‌ 4 فیلمی کورتدا به‌‌شداریم کردووه‌ که‌ فیلمی دیکۆمێنتی و چیرۆکی بوون، خۆم سێ فیلمیانم ته‌‌دوین کرد، له‌ فیلمه‌‌که‌‌ی دیکه‌‌شدا هه‌‌م ده‌‌رهێنه‌‌ر بووم هه‌‌م ته‌‌دوینم کرد. بێجگه‌ له‌‌مانه‌‌ش، ئه‌‌مساڵ له‌ ئێراندا 4 ده‌‌رهێنه‌‌ریان هه‌‌ڵبژارد ‌که‌ بۆ ناوه‌‌ندی په‌‌ره‌‌پێدانی سینه‌‌مای دیکۆمێنتی و ئه‌‌زموونی ئێران، فیلمێک له‌ سه‌‌ر کێوی تووچال له‌ تاران ساز بکه‌‌ن که‌ من رێگای " ده‌‌ربه‌‌ند"م ئاماده‌ کرد. هه‌‌روه‌‌ها له‌ فیستیڤاڵی فیلمی ناوچه‌‌یی " به‌‌نده‌‌رعه‌‌باس" ئه‌‌ندامی لیژنه‌‌ی ناوبژیوان بووم.
عه‌‌لیدی هه‌‌روه‌‌ها سه‌‌باره‌‌ت به‌ پێگه‌‌ی تایبه‌‌تی و کاریگه‌‌ریی هونه‌‌ری سینه‌‌ما گوتی: له‌‌م سه‌‌رده‌‌مه‌‌‌ی ئێستادا میدیاکان و مه‌‌دیۆمی سینه‌‌ما رۆڵێکی یه‌‌کجار کاریگه‌‌ریان هه‌‌یه‌. ئێمه‌ بۆ ده‌‌ربڕینی ئێش و ئازاره‌‌کانی گه‌‌له‌‌که‌‌مان وه‌‌کو کاره‌‌ساتی ئه‌‌نفال که‌ حکومه‌‌تی سه‌‌دام حوسێن تووشی کردووین، هه‌‌‌روه‌‌ها بۆ ناساندنی باشتری گه‌‌لی ‌کورد به‌ خه‌‌ڵکی جیهان، بێگومان پێویستیمان به‌ هونه‌‌ری سینه‌‌مایه‌ که‌ یه‌‌کجار پڕ بایه‌‌خه‌. سینه‌‌ما به‌ باشی ده‌‌توانێ ئه‌‌م مه‌‌سه‌‌له‌‌یه‌ شیبکاته‌‌وه‌ و به‌ باشترین شێوه‌ خه‌‌ڵکی له‌‌م بابه‌‌ته‌ بگه‌‌یه‌‌نێت. به‌‌ڵام به‌ داخه‌‌وه‌ تا ئێستا بۆ ناساندنی ئه‌‌م کاره‌‌ساته‌ دڵته‌‌زێنه‌ هه‌‌نگاوێکی ئه‌‌وتۆ نه‌‌هاویشتراوه‌.
عه‌‌لیدی ده‌‌رباره‌‌ی ئه‌‌و فیلمانه‌‌ی که‌ پێشتر سازیکردووه‌ گوتی: سه‌‌ره‌‌تا وه‌‌ک هه‌‌ر ده‌‌رهێنه‌‌رێک به‌ سیناریۆ نووسین و ده‌‌رهێنان و ته‌‌دوینکردن له‌ 16 کورته‌ فیلمدا به‌‌شداریمکرد که‌‌‌ هه‌‌ندێکیان له‌ کوردستان نمایشکران. ساڵی 2002 فیلمی " دوایین ئاوایی سه‌‌ر ژمێری نه‌‌کراو"م سازکرد که‌ ماوه‌‌که‌‌ی 15 خوله‌‌که‌. ئینجا سێ فیلمم ساز کرد، به‌ ناوه‌‌کانی: " گوندی بێخه‌‌ون" ماوه‌‌که‌‌ی 20 خوله‌‌که‌، " دوگمه‌" 20 خوله‌‌ک و " ده‌‌ربه‌‌ند" ماوه‌‌که‌‌ی 12 خوله‌‌که‌.
شه‌‌هرام عه‌‌لیدی هه‌‌روه‌‌ها فیلمێکی ده‌‌رباره‌‌ی دواساته‌‌کانی ژیانی هونه‌‌رمه‌‌ندی گه‌‌وره‌‌ی کورد مامۆستا " محه‌‌ممه‌‌د ماملێ" و فیلمی " ده‌‌روازه‌‌کانی ئاسمان"ی له‌ هه‌‌ورامان دروستکردووه‌، له‌‌م باره‌‌یه‌‌شه‌‌وه‌ گوتی: فیلمه‌‌که‌‌ی مامۆستا محه‌‌ممه‌‌د ماملێ‌ به‌‌م زووانه‌ له‌ شاری هه‌‌ولێر له‌ نمایشکردنێکی گشتییدا نیشانی ده‌‌ده‌‌م. به‌‌ڵام فیلمه‌‌که‌‌ی دیکه‌‌م لایه‌‌نی به‌‌رهه‌‌مه‌ێنه‌‌ر‌ قه‌‌پاتی کردووه‌ و بۆ هیچ شوێنێکی نه‌‌ناردووه‌، دیاره‌ هۆکار‌ی ئه‌‌مه‌‌ش ده‌‌گه‌‌ڕێته‌‌وه‌ بۆ خۆیان و بۆ سیاسه‌‌تی ته‌‌له‌‌فزیۆنی کوردستان، ئه‌‌مه‌ یه‌‌که‌‌مین و دواکاریشم بوو له‌ گه‌‌ڵ ته‌‌له‌‌فزیۆنی سنه‌.
سه‌‌باره‌‌ت به‌ فیستیڤاڵی " ئاوانکا"ی پورتوگاڵ که‌ وه‌‌کو ناوبژیوان به‌‌شداری تێدا کرد گوتی: دیاره‌ ئه‌‌م فیستیڤاڵه‌ یه‌‌کێکه‌ له‌ فیستیڤاڵه‌ خۆشه‌‌ویسته‌‌کان له‌ لایه‌‌نی کورته‌ فیلم له‌ دنیادا. دابونه‌‌ریتێکی تایبه‌‌تیشی هه‌‌یه‌ و ئه‌‌و که‌‌سانه‌‌ی که‌ خه‌‌ڵاته‌‌که‌‌ی وه‌‌رده‌‌گرن، ساڵی دوایی له‌ هه‌‌مان فیستیڤاڵ ده‌‌بن به‌ ناوبژیوان. من له‌ گه‌‌ڵ 4 سینه‌‌ماکاری خاوه‌‌نی خه‌‌ڵاتی باشترین وێنه‌‌گر که‌ ئیتاڵییه‌‌ک بوو، باشترین ئه‌‌کته‌‌ر که‌ فه‌‌ره‌‌نسییه‌‌ک بوو، له‌ گه‌‌ڵ به‌‌رهه‌‌مهێنه‌‌رێکی فه‌‌ره‌‌نسی، پێکه‌‌وه‌ کاری ناوبژیوانی ئه‌‌و فیستیڤاڵه‌‌مان کرد که‌ نزیکه‌‌ی 150 فیلم تێیدا به‌‌شدار بوو. ئه‌‌و فیستیڤاڵه‌ به‌ باشترین ده‌‌رهێنه‌‌ر، وێنه‌‌گر، ئه‌‌کته‌‌ری ژن و پیاوی فیلمه‌ کورت و درێژه‌‌کان خه‌‌ڵات ده‌‌به‌‌خشێت. فیلمێکی پۆڵه‌‌ندی له‌‌م فیستیڤاڵه‌‌‌دا بوو که‌ زۆریش له‌ سه‌‌ری شه‌‌ڕمان کرد، باشترین فیلمی فیستیڤاڵیش فیلمێکی کورت بوو که‌ ئه‌‌کته‌‌ری ژنه‌‌که‌‌ بێ ئه‌‌وه‌‌ی تا کۆتایی فیلمه‌‌که‌ دیالۆگێک بڵێت، خه‌‌ڵاتی باشترین ئه‌‌کته‌‌رمان پێدا.
هونه‌‌رمه‌‌ند " شه‌‌هرام عه‌‌لیدی" لاوێکی به‌ توانا و به‌‌هره‌‌مه‌‌نده‌ له‌ بواری سینه‌‌مادا. ساڵی 1971 له‌ شاری سنه‌‌ی رۆژهه‌‌ڵاتی کوردستان هاتۆته‌ دنیا. ساڵی 1998 له‌ کۆلێجی هونه‌‌ره‌ جوانه‌‌کانی زانکۆی تاران به‌‌شی شێوه‌‌کاری ته‌‌واو کردووه‌. ئه‌‌ندامی کۆمیته‌‌ی په‌‌یوه‌‌ندییه‌‌کانی نێونه‌‌ته‌‌وه‌‌یی ئه‌‌نجومه‌‌نی سینه‌‌ماکارانی لاوی وڵاتی ئێرانه‌. فیلمی " دوایین ئاوایی سه‌‌ر ژمێری نه‌‌کراو" له‌ نووسین و ده‌‌رهێنانی ئه‌‌م سینه‌‌ماکاره‌ سه‌‌رکه‌‌تووه‌‌ی کورد تا ئێستا ئه‌‌م خه‌‌ڵاته‌ گرینگانه‌‌ی به‌ ده‌‌ستهێناوه‌: خه‌‌ڵاتی فیستیڤاڵی (Sony) تاران ساڵی 2002، خه‌‌ڵاتی فیستیڤاڵی " ئاوانکا" له‌ پورتوگاڵ ساڵی 2003، هه‌‌ڵبژێردراوی فیستیڤاڵی " پووسان" له‌ کۆریای باشوور ساڵی 2003، خه‌‌ڵاتی فیستیڤاڵی " ریۆدۆژانیرۆ" له‌ بڕازیل ساڵی 2003، خه‌‌ڵاتی فیستیڤاڵی " دورنێزی" له‌ فه‌‌ره‌‌نسا له‌ به‌‌شی پێداچوونه‌‌وه‌‌یه‌‌ک به‌ فیلمه‌ کوردییه‌‌کانی دنیا ساڵی 2003، خه‌‌ڵاتی فیستیڤاڵی فیلمی کوردی به‌‌رلین له‌ ئه‌‌ڵمانیا ساڵی 2003، خه‌‌ڵاتی فیستیڤاڵی "مێد فیلم" (Med Film Festival) ساڵی 2003، خه‌‌ڵاتی به‌‌شی نێونه‌‌ته‌‌وه‌‌یی فیستیڤاڵی "کلێرمۆنت" له‌ فه‌‌ره‌‌نسا له‌ ساڵی 2003، خه‌‌ڵاتی باشترین به‌‌رهه‌‌می نه‌‌ته‌‌وه‌‌یی فیستیڤاڵی کورته‌ فیلمی تاران له‌ ئێران ساڵی 2003، خه‌‌ڵاتی باشترین سیناریۆ له‌ فیستیڤاڵی " ئارۆکا" له‌ پورتوگاڵ ساڵی 2004، خه‌‌ڵاتی تایبه‌‌تی لیژنه‌‌ی ناوبژیوانی فیستیڤاڵی فیلمی سلێمانی ساڵی 2004، خه‌‌ڵاتی تایبه‌‌تی بینه‌‌ران له‌ فیستیڤاڵی " ئیماگۆ" له‌ پورتوگاڵ ساڵی 2004، خه‌‌ڵاتی تایبه‌‌تی فیلمێکی راشکاوانه‌ له‌ فیستیڤاڵی هامبورگ له‌ ئه‌‌ڵمانیا ساڵی 2004، خه‌‌ڵاتی تایبه‌‌تی لیژنه‌‌ی ناوبژیوان له‌ فیستیڤاڵی تۆرینۆ له‌ ئیتاڵیا ساڵی 2004.