سه‌ردار سه‌عدی
له ژیانی شۆرشگێرانه‌ی گه‌لی کورد دا که‌م نیه ئه‌و وێنانه‌ی که بریا و خۆزگه ده‌خوازین که هه‌ڵگیرابان و وه‌ک ئاڵبۆمێک بۆ هه‌میشه له لامان بوایه و به‌ڵگه‌ی شانازی گه‌له‌که‌مان و نه‌سڵه‌کانی داهاتوومان بوبان. هه‌ر ئێستاش ئه‌و وێنه ره‌ش و سپی‌یانه‌ی که به هه‌ڵکه‌وت له هێندێک لایه‌نه‌کانی شۆرشی کورد هه‌ڵگیراون، ته‌نیا به‌لگه‌کانی ویژواڵی (ته‌سویری) گه‌له‌که‌مانن.
ئه‌و فیلمه دێکۆمۆنتری‌یانه‌ی له شۆرشه‌کانی کوردستان له پارچه جیاجیاکانی کوردستان گیراون بیره‌وه‌ریه زیندووه‌کانی هه‌مومانن به‌ڵام ئه‌وه‌ی وه‌ک فیلمێکی به سێناریو دارێژراو و به پرۆگرام بێت، یه‌که‌م جار به فیلمی "تیرێژ" و ده‌رهێنانی "خه‌لیل ئویسال" به‌رهه‌م هێنرا. ئیتر ژیانی شۆرشگێرانی کورد وه‌ک چیرۆکێک نمایش ده‌درا.
"خه‌لیل ئویسال"
کاتێک له ویکی‌پیدیا له نێوی خه‌لیل ئویسال ده‌گه‌رام ئه‌و بابه‌ته‌م هاته به‌رچاو:
"ده‌رهێنه‌ری ئازادی، ئه‌گه‌ر ده‌رهێنه‌رانی کورد له جیهان ده‌یانهه‌وێ بۆ ئازادی فیلم ساز بکه‌ن خه‌لیل ئویسال له نێو ئازادی دا ده‌ژیت. له به‌ر ئه‌وه که خه‌لیل نه ته‌نیا ده‌رهێنه‌ره به‌ڵکو شه‌رڤانی ئازادی کورد و کوردستانه. خه‌لیل خۆی ئاکادیمیای سینه‌مای ئازادی کورد و کوردستانه."
خه‌لیل ئویسال لاوێکی تورکی خه‌ڵکی ئیزمیره که خه‌باتی رۆژنامه‌وانی و وێنه‌هه‌ڵگری خۆی هه‌ر له‌و شاره ده‌ست پێکردووه و هاورێ له گه‌ل کامێراکه‌ی رووی له چیاکانی کوردستان کردووه و تێکه‌ڵ به ریزی شۆرشگێرانی کورد بووه. هه‌ر له شاخه‌کانی بۆتان و زاگرۆس بۆ به به‌ڵگه کردنی شۆرشی کوردان درێژه‌ی به خه‌باتی رۆژنامه‌گه‌ری و کامێراوانی خۆی داوه و چه‌ندین فیلمی دۆ‌کۆ‌مه‌نته‌ری و گه‌لێک وێنه‌ی له خه‌باتی شۆرشگێرانی کورد هه‌ڵگرتووه. خۆشه‌ویستی چیاکانی کوردستان وای لێده‌کات که پاش‌ناوی خۆی به "چیا" ده‌گۆرێنێت و وه‌ک خه‌لیل چیا ده‌ناسرێت. یه‌که‌م به‌رهه‌می خۆی.....

ئه‌و بابه‌ته له ماڵپه‌ری په‌یامنێر دا بڵاو بۆته‌وه و هاورێ له‌گه‌ڵ گرینگی دان به کاره‌کانی سینه‌ماکارانی گه‌نج و سه‌رکه‌وتوو، به پێویستم زانی لێره‌ بڵاوی که‌مه‌وه.
"سینه‌مای کوردی"
سه‌رچاوه:په‌یامنێر

هونه‌‌رمه‌‌ندی سینه‌‌ماکاری کوردی رۆژهه‌‌ڵاتی کوردستان " شه‌‌هرام عه‌‌لیدی" فیلمێکی سینه‌‌مایی له‌ سه‌‌ر کاره‌‌ساتی (ئه‌‌نفال) له‌ هه‌‌رێمی کوردستان سازده‌‌کات.
سه‌‌باره‌‌ت به‌‌م پرۆژه‌‌یه‌ "شه‌‌هرام عه‌‌لیدی" له‌ دیدارێکی تایبه‌‌ت بۆ ئاژانسی په‌‌یامنێر دواو گوتی: ماوه‌‌ی یه‌‌ک ساڵ خه‌‌ریکی نووسینی ئه‌‌م پرۆژه‌‌یه‌ بووم و زه‌‌حمه‌‌تم بۆ کێشاوه‌، له‌ سه‌‌ر ئه‌‌نفال و کۆمه‌‌ڵکوژی کورده‌. ده‌‌ستپێکی فیلمه‌‌که‌‌ش له‌ شاری که‌‌رکووک ده‌‌بێ و نزیکی %60 ی فیلمه‌‌که‌ له‌ ناو شاری که‌‌رکوک و ده‌‌وروبه‌‌ری ده‌‌بێت، به‌‌شێکی فیلمه‌‌که‌‌ش له‌ ده‌‌ڤه‌‌ری بارزانه‌.
هه‌‌روه‌‌ها سه‌‌باره‌‌ت به‌ هه‌‌ڵبژاردنی شوێنه‌‌کانی وێنه‌گرتنی ئه‌‌م فیلمه‌ گوتی: لۆکه‌‌یشێنه‌‌کانی من سێ به‌‌شه‌، شاری که‌‌رکووک، کوێستانی بارزان و ده‌‌شتی گه‌‌رمیان، هه‌‌روه‌‌ها له‌ ده‌‌شتی هه‌‌ولێر و چه‌‌ند شوێنی دیکه‌‌‌ی باشووری کوردستان ئه‌‌م فیلمه‌ وێنه‌ ده‌‌گرین.
عه‌‌لیدی ده‌‌رباره‌‌ی ئه‌‌کته‌‌ره‌‌کانی ئه‌‌م فیلمه‌‌ گوتی: ئه‌‌کته‌‌ره‌‌کان زۆربه‌‌یان له‌ هونه‌‌رمه‌‌ندانی کوردستانی باشوور ده‌‌بن، له‌‌وانه‌‌یه‌ ئه‌‌کته‌‌رێکی کوردستانی باکووریشمان له‌گه‌‌ڵ بێت که‌ ناوی " ته‌‌ریک ئاکان"ه‌ و له‌ فیلمی (رێگا)ی " یه‌‌لماز گۆنای"دا رۆڵی (سه‌‌ید)ی بینیوه‌......

"ئه‌و بابه‌ته پێشتر فارسیه‌که‌ی وه‌ک یه‌که‌م بابه‌تی وێبلاگه‌که بڵاو کرابۆوه که دۆستی به‌رێزم کاک سه‌لاح وه‌ری‌گێراوه‌ته‌وه سه‌ر کوردی و به پێویستم زانی بڵاوی که‌مه‌وه. ئه‌و بابه‌ته یه‌که‌م جار له وێبلاگی دیالۆگ دا بڵاو بۆته‌وه." سه‌ردار

‌بۆ ساڵیادی کۆچی دوایی یه‌ڵماز گۆنه‌ی
وه‌ڕگێڕانی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی
ئێره‌ خانوویه‌کی گه‌وره‌ و کۆنه‌ له‌گوندێکی بچووکی نزیک فه‌ره‌نسه‌ که‌ ده‌ڵێی تورکیایه‌. له‌نزیک خانووه‌که‌ تابلۆی "زیندانی ناوه‌ندی" به‌زمانی تورکی له‌ته‌نیشت په‌یکه‌ره‌یه‌کی حه‌زره‌تی مه‌ریه‌م به‌دی ده‌کرێت. تابلۆکان هه‌موویان باس له‌شانازی به‌تورک بوون ده‌که‌ن. "خۆزگه‌ به‌و که‌سه‌ی خۆی به‌تورک ده‌زانێت"، له‌ناو خانووه‌که‌دا هه‌ندێک دیوار ساز کراون تا بیکه‌نه‌ شوێنی پیاسه‌کردن له‌ژێر چاودێری قه‌ره‌وێڵێک که‌ له‌سه‌ر بورجی پاسه‌وانی دانیشتوه‌. سه‌رسوڕهێنه‌ره‌ خانوویه‌کی وه‌ها ساده‌ ببێته‌ زیندان. پیاوێک که‌ شه‌پقه‌ی ئه‌نقه‌ره‌یی له‌سه‌ره‌ به‌ناو ژنه‌ ڕووداپۆشراوه‌کان و پیاوانی پانتۆڵ فشدا هێدی هێدی به‌ره‌و پێشه‌وه‌ دێت. هه‌ندێک ئه‌ولاتر، یه‌ڵماز گۆنه‌ی، وه‌ک هه‌میشه‌ ئارام و ده‌م به‌بزه‌، هاتنی به‌رپرسی گشتی زیندانه‌کان و هاوئاهه‌نگ کردنی سه‌ربازه‌کان وێنه‌ ده‌گرێت.
"جامه‌کان بشکێنن با مه‌له‌کان ئازاد بن" ناوی یه‌که‌می ئه‌م فیلمه‌یه‌ که‌ دواتر بوو به‌ (دیوار). ئه‌م فیلمه‌ باس له‌شۆڕشێک ده‌کات له‌ناو زینداندا که‌ له‌لایه‌ن زیندانیه‌کانه‌وه‌ هه‌ڵده‌گیرسێ. به‌ڵام شۆڕش شکست ده‌خوات و فیلمه‌که‌ له‌گه‌ڵ هاتنی که‌سانی نوێ بۆ ناو زیندان کۆتایی دێت.
دروستکردنی که‌ش و هه‌وایه‌کی تایبه‌ت به‌زیندان له‌گه‌ڵ......

له گه‌ڵ سه‌رکه‌وتنه یه‌ک به دوای یه‌که‌کانی به‌همه‌ن قوبادی و به تایبه‌ت دواترین به‌رهه‌می ئه‌و ده‌رهێنه‌ره کورده، "نیوه‌ مانگ"، که توانی له فه‌ستیڤالی سه‌ن سێباستیه‌ن سێ خه‌ڵاتی گرینگی ئه‌م فه‌ستیڤاله بباته‌وه، رۆژنامه‌ی هه‌ره به‌ناوبانگی فه‌ره‌نسی لۆمۆند ده‌ڵێت: " ئیتر له ئێستاوه به‌همه‌ن قوبادی یه‌کێک له ناودارینی سینه‌مای جیهانه". ئه‌و‌ بابه‌ته  له لاپه‌ره‌ی هونه‌ری هه‌ژمار 4ی ئۆکتۆبری ئه‌و رۆژنامه‌یه و به پێنوسی تۆماس سوتینێل (سه‌ر نوسه‌ری هونه‌ری رۆژنامه‌که و ره‌خنه‌گری به ناوبانگی فه‌ره‌نسی) بڵاو بۆته‌وه. شایانی باسه که فیلمی "نیوه مانگ" له فه‌ستیڤالی فیلمی سێباستیه‌ن سێ خه‌ڵاتی سه‌ده‌فی زێرین بۆ باشترین فیلم (هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ فیلمی فه‌ره‌نسی "کوره‌که‌م")، باشترین خه‌ڵاتی ره‌خنه‌گران و باشترین وێنه هه‌ڵگری فه‌ستیڤاله‌که‌ی بۆخۆی برد. ئه‌وه بۆ جاری دویه‌مه که به‌همه‌ن قوبادی خه‌ڵاتی گرینگی سه‌ده‌فی زێڕینی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی سه‌ن سێباستییانی ئیسپانی ده‌باته‌وه.   له هه‌واڵێکی تر دا که سایتی په‌یامنێر رایگه‌یاندووه، به‌همه‌ن قوبادی یه‌ک له‌و سه‌د ده‌رهێنه‌ره به‌ناو بانگه‌ی سینه‌مایه که له کتێبێک به ناوی "سینه‌مای ئێستا" دا باس له ژیان و به‌رهه‌مه‌کانی ده‌کرێت. ئه‌م کتێبه‌ له‌لایه‌ن ده‌زگای چاپ وپه‌خشی به‌ناوبانگی تاشن (Taschen) له‌ وڵاتی به‌ریتانیا و به‌سه‌رپه‌رشتی (ئه‌ندرۆ بایلی) بڵاوده‌کرێته‌وه‌ و له‌ 600 لاپه‌ڕه‌ی ره‌نگاوڕه‌نگدا، وێنه‌و به‌رهه‌مه‌کانی سه‌د که‌س له‌ باشترین سینه‌ماکارانی ئێستای دنیا ده‌خاته‌ به‌ر باس و لێکۆڵینه‌وه‌.
ئه‌وه له کاتێک دایه که نمایش و بڵاو بونه‌وه‌ی "نیوه مانگ" له ئێران به تۆمه‌تی جیاوازی خوازی، له لایه‌ن حکومه‌ته‌وه رو‌به‌روی قه‌ده‌غه بۆته‌وه. "نیوه‌مانگ" چیرۆکی ئامێرژه‌نێکی پیر و به‌ناوبانگی کوردستان به نێوی مامۆ ده‌گێرێته‌وه که دوای ساڵیانێک ده‌یهه‌وێ هاورێ له‌گه‌ڵ مناڵه موسیقا زانه‌کانی له رۆژهه‌ڵاتی کوردستانه‌وه بۆ به‌رێوه‌بردنی کۆنسێرتێک بچن بۆ باشووری کوردستان. هاورێ له گه‌ڵ ئه‌وان ژنه گۆرانی بێژێکیشیان له گه‌ڵه که له‌و رێگایه‌دا به‌سه‌رهاتی جیاوازیان بۆ پێش دێت. "نیوه مانگ" به بۆنه‌ی 250یه‌مین سالوه‌گه‌ری له‌دایک بونی مۆتزارت و له لایه‌ن وه‌زاره‌تی رۆشنبیری ئۆتریشه‌وه  به به‌همه‌ن قوبادی و 4 ده‌رهێنه‌ری تر سیفاریش کراوه. فیلمه‌که کاری هاوبه‌شی کوردستانی عێراق، ئۆتریش، فه‌ره‌نسه و ئێرانه. ئه‌و فیلمه هه‌تا ئێستا له زۆر فه‌ستیڤالی جیهانی دا به‌شداری کردووه و له لایه‌ن کوردستانی عێراقه‌وه وه‌ک نوینه‌ر بۆ فه‌ستیڤالی ئۆسکاری ئه‌مساڵ پێشنیار کراوه.

به‌شێک له فیلمی "نیوه‌ مانگ" لێره ببینن.

ئاماده‌كردنی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی
پێشه‌کی:
حه‌سه‌ن جودی له دایک بووی شاری هه‌ولێری باشووری کوردستانه و ده‌رچوی زانکۆی به‌غدایه.یه‌که‌م ته‌جروبه‌ی سینه‌مایی، یاریده‌ده‌ری ده‌رهێنه‌ر له فیلمی(مه‌له‌کان بۆ باوه‌شی یه‌کتر ده‌گه‌رێنه‌وه) دا بووه.فیلمێکی درامایی به ده‌رهێنانی رزگار عه‌بدولقادر که به‌رهه‌مهێنانی  له سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌کان به ناته‌واوی مایه‌وه.
هه‌ر له‌و کاته‌وه به خولیای پێشکه‌وتنی سینه‌ما به زمانی کوردی بووه و له‌گه‌ڵ چه‌ند هاورێی له ساڵی 1991 دا (کۆمه‌ڵه‌ی سینمای کوردستان) یان دامه‌زراندووه که یه‌که‌م کۆمه‌ڵه‌ی له‌و چه‌شنه له کوردستان دا بووه.له چوارچێوه‌ی ئه‌و کۆمه‌ڵه‌یه‌ش دا یه‌که‌م گۆڤاری سینه‌مایی به زمانی کوردیان له ئه‌یلولی 1991 دا ده‌رخستووه و دوای دوهه‌مین ژماره‌ی خۆی له حوزه‌یرانی 1992 دا به هۆی ناله‌باری بارودۆخی مادی و گرفتی شه‌خسی ئیتر بڵاو نه‌بۆته‌وه.
وه‌ک خۆی ده‌ڵێت:"هه‌ر له‌و کاته‌وه بانگه‌شه‌ی له دایک بونی سینه‌مای کوردی مان کردووه" .هاوینی ساڵی1998 له سه‌ر بودجه‌ی ته‌له‌فزیۆنی مه‌د MEDTV له سلێمانی ده‌رهێنانی فیلمی "وڵاتی بێ ئاسمان" ده‌کات.ئه‌و فیلمه چیرۆکی خێزانێکی کوردی که‌رکوک ده‌گێرێته‌وه که ئاواره‌ی سلێمانی بونه.هه‌روه‌ها ناوه‌رۆکی فیلمه‌که باس له روداوه‌کانی ساڵی 1996 ی باشووری کوردستان و گه‌نده‌ڵی ئیداری و سیاسی به‌رێوه‌به‌ری هه‌رێم ده‌کات.هه‌روه‌ها پیلانه شاراوه‌کانی رژیمی تورکیا و رێکخراوه سیخۆریه‌کان که به ناوی خێرخوازی له کوردستان ئیش ده‌که‌ن، تا راده‌یه‌ک ئاشکرا ده‌کات.سه‌ره‌رای ریکلامیکی به‌رفراوان، ئیداره‌ی سلێمانی نشیان دانی فیلمه‌که قه‌ده‌غه ده‌کات.حه‌سه‌ن جودی له وت و وێژ له‌گه‌ڵ سه‌لاح بایه‌زیدی دا باس له‌و به‌سه‌رهاتانه ده‌کات و تێروانینه‌کانی بۆ سه‌ر سینه‌ما و به تایبه‌ت سینه‌مای کوردی و پلانه‌کانی دوارۆژی دێنێته سه‌ر زمان.
نوسه‌ری وێبلاگی سینه‌مای کوردی

ــ له‌كه‌ش و هه‌وایه‌كدا كه‌ كه‌متر گه‌نجێك ڕووی له‌هونه‌رێكی وه‌ك سینه‌ما ده‌كرد، ئه‌و خولیایه‌ چۆن له‌ئێوه‌دا گه‌شه‌ی كرد؟
زۆرن ئه‌و هۆكارانه‌ی منیان كرده‌ هۆگرو ئاشقێكی سینه‌ما.كه‌ منداڵ بووم بۆ یه‌كه‌مین جار له‌میانه‌ی سینه‌مای گه‌ڕۆكه‌وه‌ چه‌ند كورته‌ فیلمێكی ره‌شوسپیم بینی، كه‌ هونه‌رمه‌ندی كۆچكردوو (سوبحی كۆیی) خه‌ڵكی گه‌ڕه‌كه‌كه‌مان بوو، هێنابووی بۆ خه‌ڵكی گه‌ڕه‌ك نمایشی ده‌كرد.هه‌ر ئه‌و كاته‌ سیحرو فه‌نتازیای ئه‌م هونه‌ره‌ خه‌یاڵ و بیرو هۆشی داگرتم و ته‌واو دڕناگه‌م له‌م هونه‌ره‌دا و ئاشقی بووم. ناوه‌ڕاستی حه‌فتاكان بوو .........  .

نام چند تن از کارگردانان برجسته کرد در این لیست زکر شده است.لیست بسیار مختصر است و تکمیل نمی‌باشد.

• ییلماز گونای
  معروترین کارگردان کرد که اهل کردستان ترکیه است و در سال 1984 در فرانسه فوت کرده است. اوفیلم‌های بلند زیادی دارد که برجسته‌ترین انها: یول(راه)،دیوار،سیدخان،آرکاداش(رفیق)،امید و... می‌باشند.
  

• بهمن قبادی
  کارگردانی از کردستان ایران که فیلم‌هایش موفقیت زیادی را در سطح بین‌المللی کسب کرده است.
  او را اولین بار با فیلم‌های کوتاهش شناختند.فیلم‌های بلند او: زمانی برای مستی اسبها،آوازهای سرزمین مادری‌ام(گمشده‌ای در عراق)،لاک‌پشتهاهم پرواز می‌کنند.انتظار می‌رود که اخرین فیلم او نیمه‌ی ماه بزودی آماده نمایش گردد.
  

• هنر سلیم
  او در کردستان عراق متولد شده است و هم اکنون در فرانسه زندگی می‌کند.فیلم های او توجه زیادی را در جهان متوجه خود کرد و جوایز بین‌المللی را برایش بهمراه داشت.فیلم‌های او:ودکا لمون،کیلومتر سفر و Long live the bride-liberation of kurdistan.
  هم اکنون در حال ساخت فیلم دۆڵ(دره) می‌باشد.
  

• کاظم اوز
  کارگردانی اهل درسیم کردستان ترکیه.اوز دارای یک فیلم کوتاه،یک فیلم بلند و یک مستند می‌باشد که به ترتیب نام آنها:آخ(خاک)،فوتوگراف(عکس)ودور می‌باشد.او هم‌اکنون مسئول بخش سینمایی مرکز فرهنگی مزوپوتامیا در استانبول می‌باشد.
  

• جانو روژبیانی
  او در آمریکا زندگی می‌کند و اهل حلبچه کردستان عراق می‌باشد. جانو با فیلم ژیان(زندگی)که داستانی از شهر زادگاهش،حلبچه را بازگو می‌کند معروفیت زیادی پیدا کرد.
  

• مانو خلیل
  کارگردانی کرد از کردستان سوریه که در سوئیس زندگی می‌کند.آخرین مستند او به نام الانفال توجه زیادی را به خود جلب کرده است.نام بعضی از فیلم‌های دیگر او:خواب‌های رنگین،پیروزی آهن،آه دنیا و...
  

• جمیل رستمی
  کارگردانی از کردستان ایران که فیلم کوتاه او به نام دردسر پسر بودن مورد استقبال تماشاگران کرد قرار گرفت.اولین فیلم بلند او مرسیه برف نام دارد و در حال ساخت فیلم ژانی گه‌ل(درد زایش یک خلق)بر اساس داستانی از نویسنده و سیاستمدار برجسته‌ی کرد،ابراهیم احمد می‌باشد.
  

• مهدی امید
  کارگردانی از کردستان عراق(کرکوک).فیلمهای برجسته او گله‌ گرگ و تونل می باشند که در جمهوریهای شوروی سابق ساخته شده‌اند.
  

• نطام‌الدین آریچ
  از کردستان ترکیه که فیلم بلند او به نام آوازی برای بکو توانست رنجهای مردم کرد را تا حدی به جهانیان نشان دهد.
  

• تیمور پاتایی
  اهل سنندج از کردستان ایران.می‌توان گفت که اولین فیلم مستند درباره کردستان و از یک کارگردان کرد را او رقم زده است.فیلم نان و ازادی.1984
  

• سلمان فائق
  اهل کرکوک کردستان عراق.دارای دو فیلم ویدئویی به نام‌های آسو(افق)و چاره‌نوس(سرنوشت)می‌باشد.

ییلماز گونی:
موقعیت کرد یک موقعیت بسیار مشکل است،نه فقط در ترکیه،حتی در عراق و ایران.یک روز می‌خواهم فیلمی بسازم در ارتباط با داستان تلاش یک فرد برای متولد یا دوباره متولد شدن.فاصله‌ی مردم کرد از یکدیگر باید از چشم‌اندازهای مختلف مطرح شود.مطرح کردن این مشکل به صورت کاملاً بی‌طرف بسیار مشکل است.چنین داستانی نیز فقط سرشار ازپیروزی‌ها نیست،بلکه شکست‌ها،اشتباه‌ها و فریب‌ها را نیز نشان خواهد داد.
اینجا یک صومعه‌ی قدیمی در دهکده‌ی کوچکی در شمال فرانسه است که گویی در ترکیه واقع شده. در نزدیکی صومعه تابلوی"زندان مرکزی" به زبان ترکی در کنار مجسمه‌ای از حضرت مریم به چشم می‌خورد.همه‌جا تابلوها از افتخار ترک بودن می‌گویند:"خوشا به حال آنکه خود را ترک می‌داند".در میان صومعه دیوارهایی ساخته شده‌اند تا آنجا را به محل هواخوری زندانیان زیرنظر نگهبانی نشسته بر برج نگهبانی تبدیل کنند.شگفت‌آور است که یک صومعه به همین سادگی به زندانی بدل می‌شود.یک نفر با یک کادیلاک پلاک آنکارا در میان گروه زنان روسری به‌سر و مردانی با شلوارهای پف‌کرده آهسته پیش می‌آید.کمی دورتر، "ییلماز گونی"،مثل همیشه آرام و خندان،در حال فیلمبرداری از ورود بازرس عمومی زندان‌ها و هماهنگ کردن گروه سیاهی‌لشکر است.
"شیشه‌ها را بشکنید تا پرنده‌ها آزاد شوند" عنوان اولیه‌ی این فیلم است که بعدها (دیوار Le Mur )نام می‌گیرد.‌داستان این فیلم جریان یک شورش در زندان را روایت می‌کند که توسط بچه‌ها شکل می‌گیرد.اما این شورش شکست می‌خورد و فیلم در ورود بچه‌های جدید به زندان تمام می‌شود.
بازسازی فضای خیلی خاص حاکم بر یک زندان با هنرپیشه‌های غیرحرفه‌ای بسیار مشکل است،اما"ییلماز گونی" آن را به یک واقع‌گرایی شاعرانه تبدیل می‌کند و برای داشتن آزادی بیشتر،پیشنهاد خانه‌های تولید بزرگ فیلم را رد کرده است.او در این فیلم با حدود دویست کارگر ساده‌ی کارگاه‌های سری‌دوزی یا کارخانه‌های اطراف پاریس کار می‌کند.همچنین صدها بچه‌ی کرد در این فیلم بازی می‌کنند که بیشتر از غرب برلین می‌آیند و در خوابگاه‌های صومعه می‌خوابند.در وقت‌های عادی، فضاهای صومعه به عنوان کلاس‌های مدرسه‌ی دهکده استفاده می‌شوند.این یک مدرسه‌ی بسیار سنتی است که روی دیوار یکی از کلاس‌های درس بچه‌ها،این قانون خاص با خط کودکانه‌ای نوشته شده: "خوابیدن در کلاس ممنوع است!".
همیشه هنگام صحبت از سینمای ترک و کرد،"ییلماز گونی" نخستین نامی است که به ذهن می‌آید. تا جایی که اغلب، سرنوشت درخشان این پسر ساده‌ی روستایی کرد مهاجر از سیلیسی (Cilicie) با تاریخ سینمای کشورش اشتباه می‌شود.علاقه‌ی وی به هنر هفتم از دوران نوجوانی،زمانی که شخصیت‌ش شکل می‌گرفت،شروع شد.او بارها هم‌چون نمایش‌گرهای دوره‌گرد،تنها همراه با پروژکتورش به میان چادرنشین‌ها می‌رود. به این ترتیب او توانایی تصاویر و سلیقه‌ی عمومی مردم را کشف می‌کند."گونی"،با قیافه‌ی یک روستایی معمولی و منش جوان‌های محله‌های زیبای استانبول،به وسیله‌ی قدرت بازی و شناخت‌ش از علایق مردم، به زودی با لقب "شاه زشت" در سینمای ترک مشهور می‌شود.
دهه‌ی 1960 را"گونی"،برای تهیه‌ی فیلم‌های مستندش از تحولات اجتماعی ترکیه، پشت دوربین می‌گذراند. با "سئیت هان" (Seyyit Han ,1968) که یک داستان عشقی ناگوار کردی است،و ....